|
Joris
van der Hilst
Inleiding
Er is de laatste jaren veel onderzoek geweest op het gebied van genetische
classificatie van de verschillende boa en pythons soorten, zo ook naar
die van de Boa Constrictor. Lang werd er aangenomen dat de Boa Constrictor
maar een soort had met verschillende al dan niet erkende ondersoorten.
Volgens het laatste onderzoek van Kluge behoren nu ook de Madagaskische
boa’s tot de familie van de Boa’s.
Vandaar dat in veel hedendaagse tijdschriften Acrantophis Madagascariensis
en Acrantophis Dumerili worden beschreven als Boa Madagascariensis en
Boa Dumerili.
Ook de derde op Madagascar voorkomende soort, de Sanzinia Madagascariensis
behoort volgens de onderzoeken tot de familie van de Boa’s en gaat tegenwoordig
als Boa Mandrita door het leven.
Men
is het er nog steeds niet over eens hoeveel verschillende ondersoorten
er op het moment worden erkend. Volgens het ene boek zijn het er 6 en
volgens het andere boek zijn het er 10 of meer.
Genetisch onderzoek zal in de toekomst uit moeten wijzen in hoeverre
men kan spreken van verschillende ondersoorten. Zonder twijfel worden
in ieder geval de gewone Boa Constrictor (Boa Constrictor Imperator),
de roodstaart boa (Boa Constrictor Constrictor), de Argentijnse Boa
Constrictor (Boa Constrictor Occidentalis), de kortstaart Boa Constrictor
(Boa Constrictor Amaraili), de San Lucia Boa (Boa Constrictor Orophias)
en de Clouded boa (Boa Constrictor Nebulosus) erkend.
Persoonlijk denk ik dat er in de nabije toekomst zeker nog een aantal
ondersoorten worden erkend, omdat er veel verschil is in het verspreidingsgebied,
de grootte, het patroon en de kleur.
Alle
Boa Constrictors komen op Appendix 2 van de CITES lijst voor behalve
de Argentijnse Boa Constrictor die op Appendix 1 van de CITES lijst
voorkomt. Dit wil zeggen dat ze met uitsterven worden bedreigd. Of dit
in werkelijkheid ook zo is is een tweede, maar internationale handel
is verboden en vergunningen zijn verplicht.
De
rest van het artikel gaat over het houden, verzorgen en kweken met de
gewone Boa Constrictor (Boa Constrictor Imperator), die ook het meest
gehouden wordt. Aan de verschillende genetische kleur en patroon variëteiten
ga ik in een ander artikel aandacht schenken.
Verpreidingsgebied:
Het verspreidinggebied van de Boa Constrictor ligt in Oost Equador
en Peru aan de zuidelijke zijde afgeschermd door Noord Brazilie en de
noordelijke zijde door Midden Colombia, Venuzuela en Guyana.
Grootte
en leeftijd:
Volwassen dieren worden 150 cm tot 300cm, met een maximum van
420cm. De allelangste Boa Constrictor die ze volgens de boeken hebben
gevangen was een dier uit Trinidad, wat 550 cm zou zijn. Net geboren
jongen zijn 33 cm tot 55 cm lang.
Wanneer
Boa Constrictor op een goede manier worden gehouden kunnen ze erg oud
worden. Het record staat op naam van de Philadelphia Zoological Garden
met een dier dat 40 jaar 3 maanden en 14 dagen oud werd. De meeste dieren
zullen echter in gevangenschap niet ouder worden dan 25 a 30 jaar.
Huisvesting:
Wanneer de dieren jonge zijn kan men ze het beste huisvesten in
plastic bakken of kleine terraria’s. Als bodemmateriaal zou je kranten
kunnen gebruiken. Indien dit niet attractief genoeg is kan men ook voor
turfmolm kiezen.
Het voordeel daarvan is dat het vocht zeer goed opneemt zonder dat de
bodem kletsnat wordt. Ook nare geurtjes worden samen met het vocht uit
de ontlasting getrokken en het ziet er heel natuurlijk uit. Ik gebruik
veel turfmolm bij veel verschillende soorten van verschillende leeftijden.
In
het Terrarium moet een flinke waterbak aanwezig zijn. Hij hoeft niet
per se zo groot te zijn dat de dieren er in kunnen gaan liggen, maar
als ze de mogelijkheid hebben zullen ze dit zeker doen.
Onder de plastic bakken waarin de jonge dieren zitten, ligt een warmtekabel
die dag en nacht aanstaat. Alleen op warme zomerdagen gaat de stekker
eruit. Bij de oudere dieren wordt het terrarium verwarmd door middel
van een of meerdere 40 watt lampjes. In beide gevallen zorg ik voor
een warme een koelere kant. De koelere kant is ongeveer 25/26 graden
en de warme kant is 32/33 graden. Op die manier hebben de dieren altijd
de mogelijkheid om hun voorkeurstemperatuur te kiezen.
Verder wordt de kamer met behulp van elektrische kacheltjes nog extra
verwarmd indien nodig.
De
grootte van het terrarium is afhankelijk van de grootte van de dieren.
Volwassen dieren zouden ieder minimaal een terrarium van 150 cm lengte
bij 60 cm breedte bij 40 cm hoogte moeten hebben. Wanneer men meerdere
dieren bij elkaar wil houden zal de grootte van het terrarium ook omhoog
moeten gaan.
De
hoogte van het terrarium is niet heel erg belangrijk, maar als je de
ruimte hebt kan je er voor kiezen om een hoog terrarium te (laten) maken.
De dieren zullen zeer frequent gebruik maken van de aanwezige ligplanken
en/of takken. Ook is het een mooier gezicht om een Boa Constrictor hoog
in het terrarium om een tak gekruld te zien hangen.
De grote kweker in de USA maken allemaal gebruik van dezelfde soort
bakken. Dit zijn kunststof bakken van bovengenoemde maat met afgeronde
hoeken (hygiëne) en een glazen voorkant. Ze gebruiken allemaal kranten
als ondergrond en er staan een waterbakje in.
De
waterbak is van steen of een
ander zwaar materiaal, omdat ze het dan niet om kunnen gooien. De dieren
worden daar apart of per koppel in gehuisvest.
De luchtvochtigheid moet niet te laag zijn (min 50%), maar het bodemmateriaal
mag niet te nat worden. Dit om huidproblemen te voorkomen.
Er zijn verschillende mogelijkheden om de luchtvochtigheid te verhogen
zonder dat het bodemmateriaal te nat wordt. Denk bijvoorbeeld aan een
luchtbevochtiger aangesloten op het terrarium of die de algehele luchtvochtigheid
in de kamer verhoogt.
Wanneer
de dieren moeten vervellen is het echter geen probleem om het terrarium
een paar dagen wat natter te houden, zeker als ze de keer ervoor slecht
zijn verveld. Wanneer men dit doet moet men wel direct de ontlasting
wegnemen indien nodig.
Voeren:
Vrijwel direct na de geboorte beginnen de jongen met eten. Meestal
willen de jonge dieren in het begin alleen maar levende prooien, maar
dit verandert snel en na een aantal prooien zullen ze moeiteloos over
gaan op vers gedode of diepvries prooien.
Denk
er aan dat jonge dieren niet meteen te grote prooien worden gevoerd,
omdat ze erg gevoelige magen hebben. Het is daarom verstandig om de
eerste keren de prooidieren wat aan de kleine kant te houden, omdat
men uitbraken ten aller tijden moet voorkomen. Eenmaal brakende jongen
gaan vaak moeizaam weer over op een normaal eetgedrag. Na de eerste
paar keer voeren kan men de grootte van de prooi wat toe laten nemen.
Een
voerschema van een prooi in de week is een goed ritme voor jonge dieren.
Dit ritme kan men volhouden totdat de dieren in de breedte gaan groeien
(ongeveer 1,5 tot 2 jaar). Wanneer dit gebeurd moet je de dieren maar
eens in de twee of drie weken een prooi van redelijk formaat aanbieden.
Zo kunnen dieren nooit te vet worden. Een dier dat te vet is kan men
herkennen aan de ruimte tussen de schubben die dan ontstaat over het
gehele lichaam. Een dier dat te snel is gegroeid kan ook een te kleine
kop hebben in verhouding tot de rest van het lichaam.
Het
is mensen gelukt om Boa Constrictors in 18 maanden geslachtsrijp te
krijgen, waarna de dieren de jongen kregen toen ze ongeveer 2 jaar waren,
maar dit is niet natuurlijk en vragen om problemen.
Wanneer men het bovenstaande voedselschema in pacht neemt zullen de
dieren in 3 jaar geslachtsrijp zijn. Wanneer men dieren voert is het
handig om dit met een voederpincet te doen, omdat Boa Constrictors zeer
snel uit kunnen halen en zonder directe aanwijzingen (ze maken geen
lus achter de kop en komen vaak ook niet tongelend naar de prooi toe)
Een
beet van een jong diertje kan geen kwaad, maar een volwassen dier van
bijna drie meter dat is een ander verhaal. Het is aan te raden om dode
prooien te voeren, omdat dieren dan niet zijn geconditioneerd op levend
(bewegelijk) voedsel, waardoor ze de eigenaar die in het terrarium bezig
is voor een prooidier aan zien.
Ook heb je niet het risico dat de prooidieren de slang aanvreten wanneer
deze hem niet pakt. Het voeren kan zowel overdag als s’nachts gebeuren.
Boa Constrictors zullen niet zonder reden een prooidier weigeren. Dit
gebeurd alleen bij gezondheidsproblemen, het begin van het kweekseizoen
(vooral mannen), tijdens de dracht en tijdens een vervellingsperiode.
Wanneer
de dieren moeten vervellen zullen ze helemaal dof van kleur worden.
Deze kleur trekt een paar dagen voordat ze gaan vervellen weg en de
dieren zien er weer normaal uit.
Wanneer de dieren in een goede gezondheid verkeren zullen ze in een
stuk vervellen. Wanneer ze in stukken vervellen kan dat liggen aan de
(te lage) luchtvochtigheid, gaan drinkwater tijdens de vervellingsperiode
aanwezig geweest, te veel en/of te ruw gehanteerd tijdens de vervellingsperiode
en gezondheidsproblemen. Het is daarom raadzaam om dieren die moeten
vervellen zo min mogelijk te hanteren.
Het
verschonen van het terrarium dient bij voorkeur iedere week te gebeuren
als je als bodemmateriaal kranten gebruikt. Wanneer je gebruik maakt
van turfmolm kan je langer wachten met schoonmaken, mits je de aanwezige
ontlasting iedere keer zo snel mogelijk
verwijdert.
De waterbak moet ongeacht het bodemmateriaal minimaal iedere week worden
ververst, zodat de dieren altijd vers water hebben. Wanneer de waterbak
teven als ligbad wordt gebruikt, moet men hem iedere dag inspecteren,
omdat ze hun ontlasting graag in het water deponeren.
Gedrag:
Veel jonge Boa Constrictor zullen in de eerste weken na de bevalling
agressief gedrag vertonen na alles wat beweegt. Dit gedrag verandert
snel wanneer men de diertjes regelmatig hanteert. Ook als men de diertjes
minder vaak hanteert zullen ze minder agressief worden, al is het minder
snel.
Ik zou het iedereen aanraden om jonge dieren in het begin redelijk vaak
te hanteren, omdat het zeer handig is dat de dieren niet agressief reageren
op hun omgeving wanneer ze wat ouder worden.
Vaak zie je dat wildvang dieren erg onvoorspelbaar zijn en blijven,
waardoor het hanteren een ongewenste adrenaline stoot kan geven. Denk
hierbij aan de vele Surinaamse roodstaarten die op dit moment worden
geïmporteerd. Boa Constrictors zijn schemer en nachtactieve
dieren wat ook aan de ellipsvormige pupil te zien is.
Kweek:
Voordat je met Boa Constrictors wil kweken moeten de dieren wel
geslachtrijp zijn. Dat wil zeggen dat de mannen minimaal een lengte
moeten hebben van 110 cm en de vrouwen een lengte van 165 cm. Het ligt
natuurlijk aan het voedselschema wat men hanteert, maar de mannen moeten
deze lengte in 18 maanden en de vrouwen in 36 maanden gemakkelijk kunnen
halen.
Het is voor sommige vrouwen mogelijk om bij een lengte van 120 cm voor
nakweek te zorgen, maar het is niet aangeraden vanwege de risico’s.
Bij voorkeur dient een mannetje ook kleiner te zijn dan de vrouw, omdat
een grotere man stressvoller kan zijn dan een kleinere man tijdens de
paarpogingen, waardoor de kans wordt vergroot dat de vrouw niet wil
paren.
De
dieren moeten in een goede gezondheid verkeren, wil men er een poging
mee kunnen ondernemen. Hebben dieren al een verminderde weerstand door
een infectie of iets dergelijks is de kans groot dat ze de drachtperiode
niet zal overleven.
Wanneer de dieren een slechte gezondheid hebben, zullen ze al hun voedsel
en vetvoorraad hard nodig hebben om hun weerstand weer op peil te krijgen
en de aandoening (in combinatie met eventuele medicijnen) te kunnen
overwinnen.
Ook
moeten de dieren een goede vetvoorraad bezitten alvorens een kweekpoging
te ondernemen. Dat is zeker voor de vrouwen die tijdens de dracht voedsel
kunnen weigeren.
Een te mager dier heeft te weinig weerstand en zo een vergrootte kans
om ziek te worden.
Wanneer
mannen te mager zijn zullen ze ook minder interesse voor de vrouw vertonen,
waardoor er geen of veel minder paringen dan normaal zullen komen. Een
overgewicht is aan de andere kant ook niet aan te raden, omdat dieren
met een overgewicht minder bewegelijk zijn en ook minder interesse hebben
om te paren. Een vrouw mag wel een licht overgewicht hebben.
Het te veel aan reserve zal tijdens de dracht geheel verbruikt worden
voor de groei van de jongen. Ook na de bevalling hoeft men zich dan
minder zorgen te maken over de vetreserve van het dier.
Wanneer
al deze factoren in orde zijn kan men een kweekpoging gaan ondernemen.
Deze poging begint in Oktober wanneer het aantal uren licht per dag
wordt verminderd van ongeveer 15 naar 9 uur per dag. Dit kan je afbouwen
in twee tot drie weken, maar andere kwekers laten dit abrupt gebeuren.
Wanneer men geen gebruik van lampen maakt, maar het licht via een raam
van buiten komt zullen de dieren hier in September al op kunnen reageren.
Men
kan er voor kiezen om een voedselstop te houden (vooral voor de mannen)
om een vetcyclus te stimuleren of om de dieren actiever te krijgen (vooral
de mannen). Ander kwekers laten de dieren tijdens de paarperiode gewoon
dooreten.
Je
kan er ook voor kiezen om tijdens de paarperiode de temperatuur met 5
graden dag en nacht te verlagen gedurende de acht tot tien weken dat de
lichten maar 9 uur per dag branden. Andere kwekers beweren
dat dit niet nodig is en dat andere er mee kweken ondanks een niet noodzakelijke
afkoeling.
Meerdere
mannen zijn niet nodig om met Boa Constrictors te kweken. Volgens een
grote Amerikaanse kweker (Jeff Ronne) zou het gebruik van meerdere mannen
een averechts effect hebben op het aantal paringen. De mannen zijn dan
meer met elkaar bezig dan met de vrouwen.
Het beste is om een man bij een vrouw te zetten aan het begin van de
cyclus (begin Oktober). Wanneer dit binnen drie dagen geen enkel effect
heeft dan kan je de man weghalen en hem drie weken later weet herintroduceren.
Dit kan principe kan verschillend keren worden herhaald totdat er wel
een reactie plaatsvindt.
Wanneer
een man geïnteresseerd is zal hij over de vrouw heen kruipen en haar
met zijn klauwen tot paring te stimuleren. Wanneer de vrouw er (nog)
niet aan toe is zal ze dit het mannetje duidelijk maken door met haar
staart te slaan en proberen weg te kruipen.
De mannen kunnen echter erg volhardend zijn en vaak worden er dan toch
paringen waar genomen. Je kan er dan voor kiezen om de man weer een
paar weken apart te huisvesten en te wachten tot het vrouwtje er wel
klaar voor is. Wanneer een vrouw klaar is om te paren zal zij zich niet
erg veel verzetten tegen de man en zal zij haar staart op laten tillen
door de man, waardoor de cloaca vrij komt. Een paring zal daar snel
op volgen.
De paringen duren van enkele minuten tot enige uren en vinden meestal
in de nacht plaats. In de eerste dagen na de introductie van de man
zullen er vaak ook meerdere paringen kunnen worden waargenomen. Het
aantal paringen en de paarpogingen nemen na een paar dagen af, waardoor
het handig is om de man weer voor een paar dagen apart te huisvesten
en dan opnieuw te introduceren. Vaak heeft dit weer een positieve invloed
op het aantal paringen dat wordt waargenomen.
Na een aantal weken zal de bereidheid om te paren bij de man afmenen
en geheel verdwijnen.
Het
is dan nodig om de vrouw in de gaten te houden of ze tekenen van drachtigheid
gaat vertonen. Voordat ze deze tekenen zal vertonen zal ze eerst nog
ovuleren, wat er uit ziet als een duidelijke verdikking net over de
helft van haar lichaam. Het kan zijn dat dit twee keer wordt waargenomen.
De verdikking zal ongeveer 20 tot 48 uur aanhouden. Na deze ovulatie
zal de vrouw vervellen wat langer duurt dan een normale vervelling.
De eerste tekenen van de dracht is dat de vrouw donkerder uit de vervelling
komt. Andere tekenen zijn: stoppen met eten, het zoeken van een warmere
plaats in het terrarium en het langzaam dikker worden van het achterlichaam.
De
totale dracht zal 123 dagen (plus/minus 5 dagen) duren. Tijdens de dracht
zal de vrouw niet veel van plaats wisselen. De eerste tekenen dat de
vrouw over niet te lange tijd zal gaan bevallen is het opzoeken van
een koelere plaats in het terrarium een tot drie weken voor het werpen
van de jongen.
1 tot 7 dagen voor de bevalling zal de vrouw onrustig worden en door
het terrarium kruipen op zoek naar een goede plaats om haar jongen te
werpen. Wanneer men een plastic bak in het terrarium plaatst zullen
veel vrouwen hier gebruik van maken.
De jongen worden vaak ook in de nacht of vroege ochtend geworpen. Ook
is het opvallend dat ze haar jongen vaak zal werpen als de barometer
laag staat, wat overeen komt met slecht weer. Een verklaring zou hiervoor
zijn dat de geur snel van de jongen afspoelt nadat ze zijn geboren,
waardoor vijanden ze minden snel kunnen ontdekken.
Het
werpen van de jongen kan van 10 minuten tot meerdere uren duren. Hoe
meer van de worp onbevrucht is, hoe sneller de bevalling over het algemeen
zal gaan. De jongen kunnen een voor een worden geboren, maar kunnen
ook met meerdere tegelijk ter wereld komen.
Wanneer
de vrouw een korte drachtperiode heeft ondergaan zullen de jongen vaker
nog in het vliesje zitten dan wanneer de drachtperiode aan de lange
kant is.
Er
worden gemiddeld ongeveer 20 tot 30 jongen geboren afhankelijk van de
grootte en leeftijd van de vrouw. De grootste worpen bekend bestaan uit
60 jongen. De jongen zullen na 9 of 10 dagen voor de eerste keer gaan
vervellen en na deze vervelling kan men proberen om de jongen te voeren.
Meestal zal dit geen problemen opleveren. |
